Wybór centrali został dokonany dawno temu, głównie ze względu na jej “polskość” i dużą otwartość autora na YouTube.  Teraz (połowa 2026r.) przyszła pora na jej zamówienie i instalacje. W przeciągu dwóch lat sporo się zmieniło i pojawiły się modele z EPP (polipropylen spieniony) oraz stali kwasoodpornej. Wybór padł na EPP ECO (nie mam pojęcia co dopisek ECO oznacza). Cena tez znacząco wzrosła – planowałem 6k zł, wyszło 9k zł.

Celem niniejszego wpisu nie jest dobór/wybór centrali, jedynie udokumentowanie jak ją podłączyć i użytkować w sposób “opensource” z Home Assistant.

Sterowanie – teoria

Przeglądając dokumentacje, oglądając zdjęcia, filmiki i dopasowując elementy wyszło na to, że rekuperatory używają sterowników Compit Aero, model zależy od samej centrali i wentylatorów które używa (i zapewne funkcji dodatkowych). Tańsze modele, mające wentylatory AC (to tylko taka nazwa – wszystkie są 230V AC, ale niektóre maja sterowanie DC i modulowanie obrotów wbudowane w wentylator, a niektóre nie maja sterowania i trzeba bezpośrednio zmniejszać napięcie lub okres AC – nie wiem jak to sterowanie jest w tym wypadku realizowane, nie interesowałem się) używają modelu Aero 2B, pozostałe Aero 4A +.
Sterowniki te maja możliwość komunikacji za pomocą portu RS485, jednak producent opisuje go jako prywatny protokół C14 i nie udostępnia dokumentacji. Wprawdzie, można zaleźć opis części komend do innych sterowników Compita i zapewne sam protokół był by, w jakimś stopniu zgodny, ale dalej jest to potencjalnie spore ograniczenie i droga przez mękę by sterować za jego pomocą jednostką. Aero 2B/4A sa tylko sterownikami, nie komunikują się z użytkownikiem. Do tego służą dodatkowe moduły jak panele Nano, w tym w wersji z kolorowym wyświetlaczem, który udostępnia dodatkowo możliwość komunikacji po protokole Modbus. Zestaw komend do Modbusa jest, w jakiejś części dostępny – widziałem projekt na Githubie – ale to już drugi interface pośredni (panel), za który trzeba dopłacić 1k zł i kolejna porcja ograniczeń. Compit udostępnia od niedawna własną “usługę chmurowa” z dostępem zdalnym do centrali, ale to nigdy nie było dla mnie opcją braną pod uwagę – dla żadnego sprzętu w domu.

Po tym dość długim wyjaśnieniu, stwierdziłem, że prościej będzie mi zrobić sterownik samemu niż integrować się z tym całym “bajzlem”, a do samego sterowania nie ma tak wiele, bo aż 3 elementy:

• dwa wentylatory
• bypass

oraz będę mógł dodać tyle funkcji ile mi się zamarzy 🙂

Aby ułatwić sobie prace (i jest to tez dużo sprawniejsze rozwiązanie), nabyłem rekuperator z wentylatorami tzw. DC, czyli sterowane napięciem 1-10V lub sygnałem PWM. Coś, z czym bez problemu sobie poradzimy przy ESP32. Wentylatory są firmy EBM Papst i modelu oznaczonym VBH0190RSLEZ (K3G190‑RD45‑09).

W moim wypadku, tez koniecznie chciałem mieć bypass do szybszej wentylacji domu (tak, na lato do “chłodzenia”), w mojej jednostce jest on przełączany siłownikiem Belimo CM230-L CMS – czyli bezpośrednio 230V. Co mnie trochę zasmuciło, bypass nie jest już “jakości przemysłowej”, jak pan Paruszewski na filmikach YT się żalił ze taki drogi a on go instaluje, tylko blaszany “home made” przez producenta reku – acz trzeba przyznać, że w późniejszych filmach jest prezentowany ten model bypassu.

Dodatkowo jednostka (co mnie trochę zdziwiło – nie widziałem tego w opisie) posiadała 4 termistory, po jednym na każdym kanale, oczywiści do pomiaru temperatury :).

Kod projektu

Wszystkie informacje w postaci kodu ESPHome, HomeAssistant i projekt PCB znajduja sie na projekcie Git.

Jak to u mnie działa…

Czyli de facto co może sterownik/oprogramowanie…

Wentylatory

Podstawa to możliwość ustawienia mocy wentylatorów 0-100%, sterowanie jest PWM i wentylatory startują od około 11% (~1V) – wiec jest to przeskalowane. Jako, że wentylatory zwracają aktualne RPM – odczytujemy je zwrotnie. Tak uzyskujemy 90% funkcjonalności rekuperatora 🙂

Bypass

Bypass jest sterowany open/close przekaźnikami – nie ma informacji zwrotnej – wiec zakładamy optymistycznie, że operacja się wykonuje. Bypass jest traktowany jako zawór z wymaganym czasem działania, by zmienić stan.

Zrobiłem 3 opcje automatyki dla bypassu. Stan ręczny, stan grzania – czyli jeśli powietrze na zewnątrz jest różne o +0,5C względem tego w środku to otwiera bypass i chłodzenia, czyli analogicznie do grzania, jeśli temperatura powietrza na wlocie jest 0,5C mniejsza niż w domu – również otwiera bypass. Założenie jest takie ze “grzanie” można włączyć jesień/wiosna, a “chłodzenie” w lato.

Sensory

Termistory na kanałach wymieniłem na czujniki temperatury+wilgotności – SH3x/SH4x – model nie ma większego znaczenia obsługiwany jest przez jeden sterownik. Służą one do monitorowania działania jednostki (naprawdę dobrze widać działanie wymiennika – zarówno przez temperaturę jak i wymianę wilgoci – mam entalpiczny). Oraz używam do obliczeń objętości powietrza (jak już mam, to czemu nie) – w przyszłości dojdzie jeszcze nagrzewnica wlotowa.

Zasilanie

Ponieważ producent wentylatorów zaleca sterowanie nimi tylko przez PWM (nie odłączanie ich od zasilania) – nie dostały własnych przekaźników, ale dodałem jeden główny na całą jednostkę – bo chciałem mieć możliwość jej zdalnego odłączenia.

Dość oczywistym rozszerzeniem funkcjonalności jest pomiar zużycia energii elektrycznej przez jednostkę, jednak każda opcja w postaci modułów lub komponentów elektronicznych do instalacji wychodziła kilka razy drożej, niż gotowe rozwiązanie. Dlatego na wejściu mam Shelly 1PM (które jest malutkie i kosztuje w okolicach 40zł) – jakość i cena nie do pobicia.

Pomiar przepływu powietrza

Chciałem móc widzieć faktyczny przepływ powietrza (nie tylko obroty wentylatorów), dlatego zrobiłem na kanałach po stronie domu, pomiar prędkości powietrza przez zwężki Venturiego (wydruk 3D). W skrócie, mamy różnice ciśnień pomiędzy zwężeniem a normalną średnicą kanału, mierzymy tą różnicę, a znając przekrój kanału i parametry powietrza możemy obliczyć jego ilość w jednostce czasu – przepływ.

Czyli mogę sterować nie jakąś wirtualną wartością RPM, ale faktyczną ilością powietrza wymienianego w domu. Dodatkowo jestem w stanie zbilansować ilość powietrza wtłaczanego i wyciąganego – tak by nie powodować zmian ciśnienia (i np. zasysać powietrza przez nieszczelności domu).

Łatwiej tez mi zrobić tryb wyciągu w kuchni – znając jego średnia parametry na różnych biegach, wprowadzam różnice (“korektę bilansu”) pomiędzy powietrzem nawiewanym a wywiewanym przez rekuperator, by wyciąg miał co wyrzucać na zewnątrz.

Dodatkowo zrobiłem, jeszcze nie wiem czy to ma sens i jest mierzalne, w nocy pomiar zabrudzenia filtrów przez obserwacje zmian RPM silnika a faktycznej ilości powietrza przechodzącej przez filtry – obserwacja w toku…

Elektronika

Wprawdzie projekt posiada PCB do użycia, ale przez kilka pierwszych miesięcy rekuperator pracował na “pająku” i wykorzystywał kilka dostępnych do kupienia modułów. Więc samo dedykowane PCB nie jest jakimś wymogiem. Potrzeba będzie jednak polutować sterowanie wentylatorami (tranzystory) i tachometr (optoizolatory) – to było w pełni “na wymiar”.